Standardy Ochrony Małoletnich

Procedury interwencji w Centrum Kultury i Rekreacji w Bornem Sulinowie w przypadku podejrzenia krzywdzenia lub krzywdzenia dziecka

Pracownik ma w obowiązku zapoznać się z przepisami dotyczącymi ochrony dziecka przed krzywdzeniem. Aby zadbać o bezpieczeństwo dziecka, personel musi dostosować się i przestrzegać przepisów prawa, a co za tym idzie – stosować się do wdrożonej dokumentacji i zapobiegać krzywdzie dziecka.

Każde poprawne rozpoznanie sytuacji zagrażającej zdrowiu i/lub życiu dziecka, zmniejsza ryzyko wystąpienia jego krzywdy.

Pamiętaj! Świadomy personel to bezpieczne i szczęśliwe dziecko.

ZASADY KONTAKTU DOROSŁEGO Z DZIEĆMI

  1. W komunikacji z dziećmi należy zachować cierpliwość i szacunek
  2. Należy słuchać uważnie dzieci, nie lekceważyć ich słów oraz odpowiadać adekwatnie do wieku i sytuacji, ponadto twarz osoby słuchającej powinna znajdować się mniej więcej na wysokości twarzy małoletniego
  3. Podejmując decyzje dotyczące małoletniego poinformuj o tym zainteresowanego oraz staraj się brać pod uwagę jego oczekiwania
  4. Powinno się zapewnić dziecko, że jeśli czuje się nie komfortowo z jakąś sytuacją, zachowaniem czy słowami, może o tym powiedzieć osobie wskazanej i może oczekiwać odpowiedniej reakcji lub pomocy

NAJCZĘŚCIEJ OBSERWOWANE OZNAKI FIZYCZNE MOŻLIWEGO KRZYWDZENIA DZIECKA

  • Widoczne obrażenia ciała, których pochodzenie trudno wyjaśnić. Występują w miejscach przykrytych ubraniem u dziecka.
  • Rany, otarcia, blizny, stłuczenia w miejscach nietypowych dla przypadkowych urazów: plecy, pośladki, ramiona, uda, brzuch, krocze i stopy, okolica oczodołów (bez urazu czoła), policzki, usta, skroń, szyja, uszy.
  • Ślady mają charakterystyczny kształt odcisku dłoni, palców, przedmiotów, szczypania, drapania, gryzienia, duszenia.
  • Urazy głowy u dzieci poniżej 3 roku życia.
  • Okrągłe punktowe poparzenia, oparzenia na plecach i pośladkach u małych dzieci, na grzbietowej powierzchni dłoni.
  • Złamania u dzieci poniżej 3 roku życia, złamania kości kończyny górnej u dziecka niechodzącego, złamania spiralne, złamania żeber, złamania bez urazu lub po urazie nieadekwatnym np. upadek z kanapy.
  • Obrażenia w obrębie jamy ustnej: zasinienia śluzówek warg górnych i dziąseł.
  • Stłuczenia i skaleczenia warg, dna jamy ustnej i języka w wyniku prób karmienia na siłę, wpychania smoczka etc., urazy kącików ust, krwioplucie i krwawe wymioty, bezpośrednie urazy podniebienia miękkiego, tylnej ściany gardła, złamania zębów, uszkodzenia dziąseł, złamanie żuchwy.
  • Urazy nosa, złamania, krwiaki (zropiałe) przegrody nosa.
  • Wielokrotne „przypadkowe” zatrucia, niewyjaśnione nieżyty żołądkowo jelitowe.
  • Odmrożenia, hipotermia.
  • Słaby przyrost masy ciała, niedożywienie.

 NA CO ZWRÓCIĆ UWAGĘ W ZACHOWANIU DZIECKA?

  • Wyraźna zmiana w zachowaniu dziecka – wycofanie, zobojętnienie, lub nadmierne pobudzenie, trudność w regulacji emocji (którą trudno wyjaśnić stanem zdrowia czy okolicznościami).
  • Wyraźnie inne zachowanie w obecności rodzica/opiekuna, niż w obecności innych osób.
  • Dziecko boi się rodzica/opiekuna.
  • Długotrwały, niemożliwy do ukojenia płacz.
  • Opóźnienie w rozwoju fizycznym lub emocjonalnym.
  • Strach przed określonymi osobami, sytuacjami, miejscami i nasilony niepokój.
  • Problemy ze snem, koszmary, lęk przed zasypianiem.
  • Moczenie, moczenie nocne, zanieczyszczanie kałem
  • Zaburzenia jedzenia, odmowa jedzenia lub nadmierne objadanie się, wymioty.
  • Powtarzające się lub przymusowe zachowania seksualne.
  • Dziwne lub nieadekwatne do wieku zainteresowanie seksem.
  • Przejawy zachowań seksualnych u dzieci przed okresem dojrzewania, np. zachowania odtwórcze, w tym kontakt ustnogenitalny z innym dzieckiem lub lalką, dotykanie lub proszenie o dotykanie okolic narządów płciowych, wkładanie lub próba włożenia przedmiotu, palca lub penisa do pochwy lub odbytu innego dziecka.
  • Niechęć do przebierania się w towarzystwie innych.
  • Samookaleczanie się, nadużywanie substancji psychoaktywnych

NA JAKIE ZACHOWANIA ZE STRONY RODZICA/OPIEKUNA WARTO ZWRÓCIĆ UWAGĘ

  • Nie ma pojęcia skąd wzięły się urazy u dziecka, przedstawia nieprawdziwe i niespójne wytłumaczenia.
  • Zmienia co chwilę wyjaśnienia dotyczące okoliczności powstania urazu.
  • Przypisuje odpowiedzialność za powstanie urazu osobie trzeciej.
  • Wykazuje brak, a czasem odwrotnie – nadmierne zainteresowanie urazem dziecka.
  • Nie reaguje na płacz i ból dziecka.
  • Nie okazuje emocji podczas opowiadania o dziecku.
  • Jest emocjonalnie niedostępny, nie reaguje na obecność dziecka, a w szczególności niemowlęcia.
  • Ma negatywne lub wrogie nastawienie do dziecka, odrzuca je lub zrzuca na niego całą winę zdarzenia
  • Ma niewłaściwe rozwojowo oczekiwania lub interakcje z dzieckiem.
  • Stosuje groźby, surową dyscyplinę, w tym kary fizyczne.
  • Wykorzystuje dziecko do zaspokajania potrzeb osoby dorosłej (np. poprzez angażowanie w spory między opiekunami).
  • Przejawia nadopiekuńczość wobec dziecka, izoluje je od rówieśników.
  • Przekracza dopuszczalne granice w kontakcie fizycznym, np. podczas zabawy z dzieckiem.
  • Jest bezradny życiowo, niezaradny do takiego stopnia, że zagraża ono dziecku.
  • Nadużywa alkoholu i środków psychoaktywnych, tym bardziej przy dziecku.
  • Stosuje przemoc wobec innych członków rodziny (fizyczną, psychiczną

NIEDOPUSZCZALNE SĄ NASTĘPUJĄCE ZACHOWANIA DOROSŁEGO WZGLĘDEM DZIECKA:

PRZEMOC PSYCHICZNA: lekceważenie, upokarzanie, obrażanie, krzyk

PRZEMOC FIZYCZNA: bicie, szturchanie, popychanie, naruszanie nietykalności cielesnej

  • namawianie do spożywania alkoholu, wyrobów tytoniowych, nielegalnych substancji a także użytkowanie jest zabronione przez personel wymienionych środków w obecności dzieci
  • nawiązywanie kontaktów romantycznych z dzieckiem lub seksualnych tyczy się to również : komentarzy na tle seksualnym, żartów, gestów czy udostępniania/pokazywania treści erotycznych

PRZEMOC SEKSUALNA

  • Każda czynność seksualna podejmowana z dzieckiem poniżej 15 roku życia.
  • Włączanie dziecka w aktywność seksualną: którą nie jest ono w stanie w pełni zrozumieć i udzielić na nią świadomej zgody, i/lub na którą nie jest dojrzałe rozwojowo i nie może zgodzić się w ważny prawnie sposób, i/lub która jest niezgodna z normami prawnymi lub obyczajowymi danego społeczeństwa.
  • Aktywność seksualna między dzieckiem a dorosłym lub dzieckiem a innym dzieckiem, jeśli te osoby ze względu na wiek bądź stopień rozwoju pozostają w relacji opieki, zależności, władzy.
  • Kontakt fizyczny (dotykanie intymnych części ciała, penetracja).
  • Bez kontaktu fizycznego – ekshibicjonizm, wszelkie formy werbalnego molestowania i skłaniania do kontaktu z treściami pornograficznymi, grooming (uwodzenie w Internecie w celu nawiązania kontaktu).
  • Komercyjne kontakty seksualne z dzieckiem (wyzyskiwanie seksualne dziecka), gdy w zamian za udział w czynnościach seksualnych dziecko otrzymuje korzyść lub obietnicę korzyści.

ZANIEDBANIE

  • Niezaspokajanie podstawowych potrzeb dziecka i/lub nierespektowanie jego podstawowych praw przez rodziców, opiekunów, lub inne osoby zobowiązane do opieki, wychowania i ochrony dziecka.
  • Obejmuje zarówno pojedyncze sytuacje, jak i schemat funkcjonowania, w którym rodzic/opiekun nie zapewnia odpowiednich warunków rozwoju i dobrostanu dziecka.
  • Może to dotyczyć takich obszarów jak: – zdrowie, – edukacja, – rozwój emocjonalny, – odżywianie, – schronienie i bezpieczne warunki życia

PROCEDURY INTERWENCJI W PRZYPADKU KRZYWDZENIA DZIECKA

  1. Personel, który sprawuje opiekę nad dzieckiem przyjmuje od niego informację, zapewniając dyskrecję i bezpieczeństwo zgłaszającemu po jego wysłuchaniu.
  2. Personel informuje o zaistniałej sytuacji lub zdarzeniu odpowiednią osobę wyznaczoną, która jest przeszkolona z zakresu udzielania wsparcia dzieciom – wychowawcę, trenera lub dyrektora CKiR
  3. Jeżeli stan dziecka tego wymaga i wskazuje na zagrożenie jego zdrowia i/lub życia, dyrektor lub inna poinformowana osoba wzywa na miejsce lekarza.
  4. Osoba zajmująca się sprawą podejrzenia krzywdzenia dziecka, dbając o dyskrecję i komfort, przeprowadza z poszkodowanym rozmowę w celu ustalenia (o ile jest to możliwe) okoliczności zdarzenia i rodzaju przemocy używanej wobec niego (gdzie, kiedy doszło do zdarzenia lub zdarzeń, jaka była ich częstotliwość).
  5. Pracownik zawiadamia lub/i wzywa do jednostki rodzica/opiekuna prawnego/osobę z najbliższej rodziny pokrzywdzonego niebędącego sprawcą przemocy.
  6. Dyrektor/osoba podejmuje decyzję o przekazaniu informacji do odpowiedniej instytucji, która wszczyna procedury „Niebieskiej Karty” .
  7. W przypadku podejrzenia, że zagrożone jest dobro dziecka, niezwłocznie powiadamia się Sąd Rejonowy, Wydział Rodzinny i Nieletnich. W sytuacji podejrzenia czynu karalnego dyrektor zobowiązany jest powiadomić policję

PROCEDURY POSTĘPOWANIA W PRZYPADKU PODEJRZENIA, GDY DZIECKO JEST KRZYWDZONE PRZEZ PRACOWNIKA JEDNOSTKI

  1. W przypadku podejrzenia, że dziecko może być krzywdzone przez innego pracownika lub jeżeli pracownik jest świadkiem krzywdzenia dziecka przez personel, należy podjąć działania mające na celu przerwania tego zdarzenia oraz wyjaśnienie okoliczności zdarzenia.
  2. Z zaistniałej sytuacji należy sporządzić notatkę służbową i przekazać uzyskaną informację do dyrektora jednostki lub wyznaczonej osoby.
  3. Dyrektor/wyznaczona osoba podejmuje odpowiednie środki zapobiegawcze (zachowując dyskrecję), następnie przeprowadza rozmowę z pracownikiem. W przypadku potwierdzenia krzywdzenia dziecka, dyrektor/wyznaczona osoba sporządza z pracownikiem pisemny kontrakt lub protokół ustaleń. Dokument ten powinien zawierać szczegółowy opis sytuacji oraz rozwiązania, które mają zapobiec dalszemu krzywdzeniu dziecka przez pracownika. W ostateczności, stosuje się środki dyscyplinujące, takie jak upomnienie lub nagana.
  4. W uzasadnionych przypadkach dyrektor wdraża wobec pracownika postępowanie dyscyplinarne.
  5. W przypadku podejrzenia, że dziecko jest pokrzywdzone przestępstwem składa się zawiadomienie do organów ścigania.
  6. Dziecku, jako ofierze, należy zapewnić opiekę psychologa/pedagog

PROCEDURA BEZPIECZNEGO KORZYSTANIA Z INTERNETU, URZĄDZEŃ ELEKTRONICZNYCH I REAGOWANIA W PRZYPADKU STWIERDZENIA LUB PODEJRZENIA CYBERPRZEMOCY

  1. Obowiązkiem placówki jest wyznaczenie osoby odpowiedzialnej za sprawowanie pieczy nad sposobem korzystania z urządzeń, w tym mobilnych, posiadających dostęp do Internetu.
  2. Osoba odpowiedzialna za sprawowanie pieczy nad sposobem korzystania z urządzeń musi poinformować dzieci o unikaniu klikania w podejrzane linki, które mogą zawierać wirusy oraz korzystaniu tylko ze stron Internetowych, które zawierają bezpieczne treści, tj. nie zawierające przemocy.
  3. Ważnym elementem bezpieczeństwa w sieci jest zadbanie, aby dzieci nie publikowały swoich oraz innych osób danych osobowych, a także haseł i loginów
  4. Personel odpowiedzialny za sprzęt komputerowy oraz pozostałe urządzenia mobilne ma w obowiązku zadbać o zabezpieczenie elektroniki odpowiednimi filtrami i narzędziami bezpieczeństwa, takimi jak oprogramowanie antywirusowe i narzędzia kontroli rodzicielskiej.
  5. W miarę możliwości osoba odpowiedzialna powinna przeprowadzić warsztaty z uczniami szkoły oraz zapewnić im materiały szkoleniowe, które pozwolą na bezpieczne poruszanie się w sieci

NIEBIESKA KARTA

Procedura „Niebieskiej Karty” została wprowadzona w życie w 2010 roku na mocy ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. Ogólnodostępne Rozporządzenie Rady Ministrów, szczegółowo opisuje przebieg procedury oraz wzory formularzy.

Kto może i jak rozpocząć procedurę „Niebieskie Karty”?

Procedurę rozpoczyna ta służba/osoba, która pierwsza powzięła informację o podejrzeniu zaistnienia przemocy w rodzinie.

Przykłady:

  • funkcjonariusz policji w trakcie interwencji domowej lub na dyżurze w komisariacie/komendzie policji, do którego zgłasza się osoba pokrzywdzona,
  • pracownik socjalny w trakcie wizyty w środowisku lub w trakcie pracy w jednostce pomocy społecznej (tj. OPS, DPS, powiatowe centrum pomocy rodzinie itd.),
  • pracownik oświaty, do którego dotrze informacja o krzywdzeniu dziecka lub sam poweźmie takie podejrzenie (w przedszkolu, szkole, świetlicy, klubie sportowym, ośrodku wychowawczym itd.),
  • pracownik ochrony zdrowia (osoby wykonujące zawód lekarza, pielęgniarki, położnej, ratownika medycznego, inne osoby zatrudnione w placówce świadczącej usługi zdrowotne tj. rehabilitant, fizjoterapeuta, psycholog itd.),
  • członek gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych – w czasie czynności prowadzonych w ramach procedury zobowiązania do podjęcia leczenia odwykowego

OCHRONA WIZERUNKU DZIECKA

Pomoc udzielana dziecku i jego rodzinie będzie dokumentowana i monitorowana. Jednostka musi przestrzegać przepisów dotyczących ochrony danych osobowych, w tym szczególnych kategorii danych, takich jak:

  • odbieranie pisemnej zgody rodziców/opiekunów prawnych na przetwarzanie danych osobowych dziecka;
  • wyznaczenie osoby odpowiedzialnej za bezpieczeństwo danych – jeżeli jest to wymagane, funkcję tą pełni Inspektor Ochrony Danych;
  • szkolenia pracowników z zakresu ochrony danych osobowych;
  • zabezpieczenie dokumentacji zarówno w formie papierowej (szafy zamykane na klucz), jak i elektronicznej (odpowiednie zabezpieczenia, antywirusy);
  • określenie jasnych zasad ujawniania zawartych w dokumentacji informacji instytucjom trzecim (sądom, prokuraturze, zespołom interdyscyplinarnym).

DOKUMENTY PRAWNE

  1. KODEKS RODZINNY I OPIEKUŃCZY Z 25 LUTEGO 1964 R. (DZ. U. Z 2023 R. POZ. 2809)

Art. 95 [Obowiązki i prawa rodziców i dzieci]

§ 1. Władza rodzicielska obejmuje w szczególności obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowania dziecka, z poszanowaniem jego godności i praw.

§ 2. Dziecko pozostające pod władzą rodzicielską winno rodzicom posłuszeństwo, a w sprawach, w których może samodzielnie podejmować decyzje i składać oświadczenia woli, powinno wysłuchać opinii i zaleceń rodziców formułowanych dla jego dobra.

§ 3. Władza rodzicielska powinna być wykonywana tak, jak tego wymaga dobro dziecka i interes społeczny. § 4. Rodzice przed powzięciem decyzji w ważniejszych sprawach dotyczących osoby lub majątku dziecka powinni je wysłuchać, jeżeli rozwój umysłowy, stan zdrowia i stopień dojrzałości dziecka na to pozwala, oraz uwzględnić w miarę możliwości jego rozsądne życzenia.

Art. 96 [Piecza nad osobą dziecka]

§ 1. Rodzice wychowują dziecko pozostające pod ich władzą rodzicielską i kierują nim. Obowiązani są troszczyć się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka i przygotować je należycie do pracy dla dobra społeczeństwa odpowiednio do jego uzdolnień.

§ 2. Rodzice, którzy nie mają pełnej zdolności do czynności prawnych uczestniczą w sprawowaniu bieżącej pieczy nad osobą dziecka i w jego wychowaniu, chyba że sąd opiekuńczy ze względu na dobro dziecka postanowi inaczej

KONTROLE I KARY

Zmiana ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw.

Art. 23b.

  1. Kto, będąc obowiązanym do wprowadzenia standardów ochrony małoletnich nie wykonuje tego obowiązku, podlega karze grzywny do 250 zł albo karze nagany.
  1. W razie ponownego stwierdzenia niewykonania obowiązku wprowadzenia standardów ochrony małoletnich, sprawca, podlega karze grzywny nie niższej niż 1000 zł

OSOBY WYZNACZONE w ŚWIETLICY DO PRZYJMOWANIA ZGŁOSZEŃ: